Tại sao loài dê có thể "múa cột" trên vách đá dựng đứng mà không ngã?

 

Tại sao loài dê có thể "múa cột" trên vách đá dựng đứng mà không ngã?

Dê không chỉ quen thuộc với con người từ hàng nghìn năm trước mà còn nổi tiếng với khả năng leo trèo siêu hạng. Một số loài, như dê núi Bắc Mỹ, có thể leo vách đá cao gần 457 m chỉ trong 20 phút, một tốc độ khiến nhiều loài động vật khác phải ngạc nhiên.

Để có được khả năng thần kỳ này, không thể không nói tới cấu tạo “thần thánh” của dê:

- Móng guốc chẻ đôi: Hai phần cứng cáp, có khoảng trống ở giữa và phần đệm mềm giống đế cao su, giúp tăng ma sát và bám chắc trên diện tích nhỏ.

- Xương mắt cá linh hoạt: Cho phép giữ thăng bằng và di chuyển linh hoạt trên địa hình hiểm trở.

- Cơ thể rắn chắc, cơ bắp: Thân trước mạnh mẽ giúp kéo cơ thể lên vách đá, thân sau hỗ trợ nhảy chính xác.

Địa hình dốc, thậm chí thẳng đứng là môi trường lý tưởng để dê phát huy khả năng kéo – đẩy cơ thể. Chúng thường chọn vách núi cheo leo để tránh thú săn mồi và tìm kiếm các lớp cỏ chứa muối khoáng.

Dù thành thạo, dê đôi khi vẫn bị rơi do tuyết lở hoặc gió mạnh. Bản năng leo trèo của dê gắn với tập tính sống hoang dã từ hàng nghìn năm trước, giúp chúng thích nghi và sinh tồn.

Với dáng đứng như “dính” trên vách đá, những chú dê quả thực là bậc thầy leo núi của thế giới động vật.

Sưu tầm

900 Chai Rượu Cổ, Hơn 100 Năm Ngủ Dưới Biển Baltic Được Trục Vớt

Hơn một thế kỷ sau khi bị tàu ngầm Đức oánh chìm, 900 chai rượu quý hiếm vẫn được tìm thấy trong xác tàu Kyros dưới đáy biển Baltic. Con tàu xấu số bị oánh chìm năm 1917, chở theo nhiều thùng rượu xa xỉ, trong đó có 50 thùng cognac, dự kiến dành cho giới quý tộc Nga, thậm chí có thể là cho chính Sa hoàng Nicholas II.

Đội lặn Ocean X của Thụy Điển đã vớt toàn bộ số rượu từ 65 thùng, ở độ sâu 77m. Nhiệt độ lạnh và ánh sáng âm u dưới đáy biển Baltic giúp bảo quản rượu kỳ diệu, đến mức nhiều chai vẫn còn nguyên niêm phong sau hơn 100 năm. Một số chai bị áp lực nước đẩy nút vào trong, nhưng phần lớn vẫn hoàn hảo. Các chuyên gia đang tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng để xác định chất lượng, đồng thời dự đoán giá bán đấu giá có thể lên đến 5.000–10.000 USD/chai.

Ngoài rượu, thợ lặn còn tìm thấy các bộ phận s,ú,n,g Luger, viên đạn và bản kê khai hàng hóa cho thấy tàu chở thép, linh kiện máy móc, có thể phục vụ quân đội Nga trong Thế chiến 1. Việc phát hiện và trục vớt 900 chai rượu từ tàu Kyros không chỉ là niềm vui cho những người yêu rượu, mà còn là một kho báu lịch sử sống động từ thời chiến tranh.

Sưu tầm

Ở đỉnh của mỗi chiếc bình Louis XIII Cognac, có một chi tiết nhỏ nhưng mang sức nặng của cả một truyền thống: fleur-de-lys – hình hoa huệ ba cánh được chạm khắc hoàn toàn bằng tay.

Trong xưởng chế tác, khối pha lê đang nóng đỏ được xoay chậm trên giá kim loại. Ngọn lửa xanh từ đèn khò làm mềm bề mặt thủy tinh, cho phép người nghệ nhân điều chỉnh từng đường cong. Mỗi chuyển động của bàn tay đều phải chính xác: pha lê nóng chảy ở nhiệt độ cao và chỉ có vài khoảnh khắc ngắn ngủi để tạo hình trước khi vật liệu cứng lại. Từng cánh hoa huệ dần hiện ra, mềm mại và cân đối, như một bông hoa đang nở trong ánh lửa.

Biểu tượng fleur-de-lys gắn sâu với lịch sử nước France, từng xuất hiện trên huy hiệu hoàng gia suốt nhiều thế kỷ. Khi được đặt trên đỉnh bình Louis XIII, nó trở thành một dấu hiệu tinh tế của di sản và tay nghề thủ công. Mỗi chiếc nắp pha lê phải trải qua nhiều công đoạn: thổi thủy tinh, chỉnh hình bằng lửa, mài, đánh bóng và kiểm tra độ trong suốt trước khi hoàn thiện.

Những chiếc bình này thường được chế tác bởi các nghệ nhân của Baccarat, nhà sản xuất pha lê nổi tiếng từ thế kỷ XVIII. Tại đây, kỹ thuật thổi pha lê truyền thống được giữ gìn qua nhiều thế hệ. Không có hai nắp bình nào hoàn toàn giống nhau, bởi mỗi chiếc đều mang dấu ấn nhỏ của bàn tay người thợ.

Trong thế giới rượu mạnh cao cấp, chiếc bình Louis XIII luôn được xem như một tác phẩm nghệ thuật thu nhỏ. Phần nắp fleur-de-lys ở đỉnh bình giống như chữ ký cuối cùng của người thợ: một chi tiết lặng lẽ, nhưng chứa đựng hàng trăm năm kỹ nghệ pha lê và niềm kiêu hãnh của nghề thủ công Pháp.

#LouisXIII #Cognac #Baccarat #CrystalArt #FleurDeLys #FrenchCraftsmanship #LuxurySpirits #Glassmaking #ArtisanWork #FineSpirits

Pane e Vino - 3 Nguyễn Khắc Cần

Sinh vật lạ xuất hiện tại dãy Trường Sơn, chưa từng thấy trên thế giới, có gì đặc biệt?

Sau nhiều tháng khảo sát và phân tích kỹ lưỡng, các nhà khoa học đã xác nhận sự tồn tại của loài thằn lằn mới mang tên Scincella vuquangensis, hay còn gọi là thằn lằn cổ Vũ Quang, tại rừng nguyên sinh Vũ Quang, Hà Tĩnh.

Sau nhiều đợt khảo sát, thu thập mẫu và phân tích tỉ mỉ, các nhà khoa học vừa công bố phát hiện một loài thằn lằn hoàn toàn mới tại Vườn Quốc gia Vũ Quang, thuộc dãy Trường Sơn. Loài này có tên khoa học Scincella vuquangensis, thường được gọi là thằn lằn cổ Vũ Quang.

Đây là loài bò sát mới được mô tả trên tạp chí khoa học quốc tế Zootaxa, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc làm giàu danh mục đa dạng sinh học của Việt Nam. Mẫu vật được thu thập ngay trong rừng nguyên sinh của Vườn Quốc gia Vũ Quang, nơi nổi tiếng với hệ sinh thái đặc hữu và còn giữ được độ nguyên vẹn cao.

Thằn lằn cổ Vũ Quang chỉ có ở dãy Trường Sơn.

Điều đặc biệt, đây là loài bò sát – lưỡng cư thứ hai được phát hiện tại khu vực này chỉ trong vài tháng đầu năm 2026, cho thấy tốc độ “lộ diện” các loài mới tại Vũ Quang đang ngày càng gia tăng.

Kết quả từ hợp tác khoa học trong nước

Phát hiện trên là thành quả hợp tác giữa Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Sinh học và Ban quản lý Vườn Quốc gia Vũ Quang. Quá trình nghiên cứu không chỉ dừng ở việc phát hiện, mà còn bao gồm các bước phân tích hình thái, đối chiếu dữ liệu và xác nhận khoa học để đảm bảo đây thực sự là một loài mới.

Theo các chuyên gia, việc phát hiện thằn lằn mới giúp làm sáng tỏ giá trị sinh học đặc hữu của rừng thường xanh tại Hà Tĩnh – nơi vẫn còn nhiều khu vực chưa được khảo sát đầy đủ.

Vườn Quốc gia Vũ Quang từ lâu đã được xem là trung tâm đa dạng sinh học quan trọng, với hàng nghìn loài động – thực vật, trong đó nhiều loài nằm trong Sách Đỏ và cần được bảo tồn nghiêm ngặt.

Với diện tích rừng tự nhiên lớn, mức độ nguyên sinh cao, Vũ Quang còn được ví như “ngân hàng gen” của dãy Trường Sơn, lưu giữ nhiều nguồn gen quý hiếm. Những năm gần đây, khu vực này liên tục ghi nhận các loài mới, củng cố nhận định rằng đây là một “mỏ loài mới” chưa được khai phá hết.

Hình ảnh loài thằn lằn mới vừa được phát hiện tại Vườn Quốc gia Vũ Quang.

Ý nghĩa bảo tồn và khoa học

Việc phát hiện loài thằn lằn mới không chỉ mang ý nghĩa khoa học, mà còn góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn thiên nhiên. Trong bối cảnh nhiều hệ sinh thái rừng đang chịu áp lực từ biến đổi khí hậu và hoạt động của con người, những khám phá như vậy là lời nhắc nhở về giá trị to lớn của các khu rừng tự nhiên.

Những phát hiện này cũng mở ra kỳ vọng rằng, trong tương lai, các cánh rừng ở Hà Tĩnh và dãy Trường Sơn sẽ tiếp tục mang đến nhiều khám phá mới, làm giàu thêm “bản đồ sinh học” của Việt Nam và thế giới.

Vườn Quốc gia Vũ Quang từ lâu được xem là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam và khu vực.

Khu vực này sở hữu hệ động – thực vật phong phú với hàng nghìn loài, trong đó nhiều loài nằm trong Sách Đỏ và danh lục cần được bảo tồn.

Không chỉ vậy, với diện tích rừng tự nhiên lớn và mức độ nguyên sinh cao, Vũ Quang còn được ví như một "ngân hàng gen" của dãy Trường Sơn, nơi lưu giữ nhiều nguồn gen quý hiếm.

Những năm gần đây, khu vực này liên tục ghi nhận các loài mới, củng cố nhận định rằng đây là một "mỏ loài mới" chưa được khai phá hết.

Lam Giang (t/h)